Directeur Berry Conijn excuseert zich voor zijn werkkleding; hij heeft er net een rit op zitten. ‘Als dat nodig is, spring ik bij, het blijft mooi werk.’ Berry is de derde generatie in het familiebedrijf, dat is ontstaan uit een fusie tussen de twee oer-Amsterdamse firma’s B.Q. de Ruyter (1924) en H. Duiker (1926). Inderdaad, de ervaring gaat al honderd jaar terug. Bij BQ Duiker werken zo’n 20 mensen, van wie 17 chauffeurs. ‘Zij zijn de allerbelangrijkste factor, veel belangrijker dan de machine’, benadrukt Berry.
Die visie lijkt overeen te komen met die van het Amsterdamse stadsbestuur. De hoofdstad is immers een van de voortrekkers als het gaat om milieubeleid. Zo gold er al langer een milieuzone en is er inmiddels ook een zero-emissiezone. Daarnaast legt de stad een strenge gewichtsbeperking op aan vrachtverkeer om de kwetsbare kades langs de wereldberoemde grachten te beschermen.
Dat maakt Amsterdam niet de ideale plek om een kraanbedrijf te runnen, zou je zeggen. Toch zijn het juist deze specifieke omstandigheden waarmee BQ Duiker als geen ander uit de voeten kan. “Al onze motorwagens hebben we zodanig laten bouwen dat ze Amsterdam in mogen”, zegt Berry. “Dat betekent een maximaal gewicht van 30 ton en, waar nodig, een lengte van maximaal 10 meter.” Hoe dat gaat met een zware kraan op een toch al niet lichte wagen? “Met opbouw weegt hij inderdaad al tegen de 30 ton. In de binnenstad is zo’n auto dus echt een kraanwagen, geen transportmiddel meer.”
Het specialisme van het bedrijf wordt ook door collega-transporteurs erkend. “Ons wordt vaak gevraagd om het laatste stukje transport te doen, omdat wij de ontheffingen en het juiste materieel hebben. We hebben dus ook een hubfunctie met een stukje op- en overslag. Sowieso zijn we echt een relatievervoerder. Men legt een probleem bij ons neer, wij lossen het op. ‘Nee’ komt in ons woordenboek eigenlijk niet voor.”
De eerste stappen richting elektrificatie werden al in 2017 gezet. “Het Akkoord van Parijs was net getekend”, zegt Berry. “Vanaf dat moment werden zero-emissiezones voor het eerst genoemd. Wij zaten heel dicht tegen zo’n zone aan, dus vonden dat we daar wat mee moesten. Met name mijn vorige compagnon, Edwin Schoon, was daar heel gedreven in.”
Een echte elektrische truck was in die tijd nog zeldzaam. “Pionieren met omgebouwde dieseltrucks wilden we niet”, zegt Berry, “dus begonnen we met een elektrische autolaadkraan, iets wat op dat moment nog niet bestond. Leverancier Vlarotech ging de uitdaging aan en bouwde voor ons een 100% elektrische kraan in de 100 tonmeter-categorie. Dankzij een batterijpakket van 24 kWh is het mogelijk om een hele dag elektrisch te hijsen.” De motor van de Volvo-dieseltruck waar de kraan op staat, hoeft daarbij niet te draaien, wat een flinke uitstootbeperking oplevert.
De keuze voor een Volvo-truck als basis was snel gemaakt, zegt Berry. “Het is heel simpel. Met de kraan verdienen we ons brood, dat wat eronder zit brengt ons van A naar B. De opbouw is dus bepalend voor het chassis dat eronder komt en Volvo Trucks bood precies wat we nodig hadden. De innerliner loopt bijvoorbeeld door in de front frame extension, tot voor de cabine, zodat er ruimte is voor extra steunpoten. Ook de widespread en 10-tons luchtgeveerde vooras zijn af-fabriek leverbaar, terwijl je bij veel andere merken nog na levering moet gaan ombouwen.”
Het elektrisch kranen bleek inspirerend te werken. “Niemand wist hoeveel energie een elektrische kraan zou verbruiken”, zegt Berry, “en dat weet eigenlijk nog niemand. Maar we leerden al snel dat je het energieverbruik sterk kan terugdringen als je slim kraant. Dat gaf ons het vertrouwen dat ook elektrisch rijden wel eens zou kunnen lukken.”
In 2022 werd dan ook de eerste AanZET-subsidie aangevraagd en toegekend. Een Volvo FM Electric werd besteld en in 2024 uitgeleverd. Qua specificaties is de auto grotendeels vergelijkbaar met de vertrouwde dieselmodellen. Ook hier is gekozen voor een widespread , mede om het 2,5 ton hogere gewicht van de elektrische aandrijflijn te compenseren, en voor de zwaar uitgevoerde vooras. En, opvallend, een slaapcabine. “Op dat moment was dat nog de enige mogelijkheid, en stiekem vind ik het daardoor wel onze dikste truck.” Hij blijkt bovendien net zo betrouwbaar als de uitvoeringen met dieselmotor.
Om het gewicht beneden de 30 ton te houden, werd gekozen voor vijf accupakketten met een totale nettocapaciteit van 315 kWh. Berry: “Achteraf waren we met vier stuks prima uitgekomen, maar we wilden met onze eerste truck ook niet te krap gaan zitten.” In 2023 werd ingetekend op een nieuwe ronde AanZET, waarna een tweede FM Electric werd besteld. Deze is voorzien van een dagcabine. “In eerste instantie wilden we hierbij wel voor vier accupakketten gaan, omdat we ‘m enkel hadden beoogd voor werk in Amsterdam. Door een speciaal aanbod dat wij kregen, is deze truck uiteindelijk ook uitgerust met vijf stuks.”
In de praktijk rijdt BQ Duiker de accu’s vrijwel nooit helemaal leeg. Vaak resteert na een werkdag nog een halve lading. Dat is inclusief hijswerk, want de kraan onttrekt zijn energie aan de tractiebatterijen. Bij een incidentele lange rit ondernemen de chauffeurs actie om het verbruik te drukken en de actieradius te vergroten. Berry: “De chauffeurs denken daarin goed mee. Bij langere ritten leggen ze bijvoorbeeld de kraan in de bak, waardoor de auto aerodynamischer is en dus zuiniger rijdt.”
De Volvo’s FM worden meestal op het eigen terrein geladen. Daarvoor worden twee Volvo 43 kW AC-laders gebruikt, die dankzij de gecertificeerde MID-meter geschikt zijn voor het genereren van ERE’s. De netaansluiting van het terrein is op het moment beperkt tot een GTV van 51 kW, dus komt het goed van pas dat Volvo Trucks als enige fabrikant de mogelijkheid tot ‘langzaam’ laden biedt, waarvoor een relatief voordelige laadinfrastructuur volstaat.
Met de huidige netaansluiting is het mogelijk om beide trucks ’s nachts gelijktijdig te laden binnen het GTV, waarbij 10 kW per voertuig vaak al voldoende is. In de toekomst zullen de laadmogelijkheden op het terrein worden uitgebreid. Daarvoor is onder meer een stationaire batterij besteld, zodat de zelf opgewekte zonnestroom nog beter kan worden ingezet. Wachten op de zwaardere netaansluiting, die in 2031 of 2032 gerealiseerd wordt, duurt het bedrijf te lang.
De uitdagingen zitten bij BQ Duiker dus niet in de bruikbaarheid van het materieel, dat uitstekend voldoet, maar in de beschikbare netcapaciteit. De uitdagingen hebben ook een positieve keerzijde. Berry constateert dat elektrisch transport de sector dichter bij elkaar brengt. “Ik zeg weleens dat men elkaar in het transport zelfs het verlies niet gunt, maar als het om elektrisch rijden gaat, is men zeer bereidwillig om kennis en ervaringen te delen. Je bent toch samen aan het pionieren.”